1-a de Septembro 1875

Naskiĝas la biologo Edith Berkeley, fakulo pri poliketoj, maraj segmentitaj vermoj esencaj por la ekosistemoj. Ŝi donis prestiĝon al la biologia stacio de Nanaimo per sia taksonomia laboro

20260901

2-a de Septembro 2001

Forpasas la kirurgo Christiaan Barnard. En 1967 li realigis la unuan sukcesan transplantadon de homa koro, revoluciante la mondan kormedicinon

20260902

3-a de Septembro 2020

La inĝeniero Charlette N’Guessan fariĝas la unua virino kiu gajnis la Afrikan Premion pri Novigado en Inĝenierarto, pro sia sistemo de vizaĝrekono kaj artefarita intelekto por identec-kontrolo

20260903

4-a de Septembro 1959

Naskiĝas la filozofo kaj eseisto Daniel Innerarity. Per sia teorio pri kompleksa demokratio li kontribuis al la adaptado de la normigaj principoj de demokratio al la nuntempaj socioj

20260904

5-a de Septembro 1893

Naskiĝas la kemiisto Susi Glaubach. Ŝi laboris pri la formado de glicerolo dum alkoholfermentado. Ŝi ankaŭ studis la produktadon de insulino kune kun la farmakologo Ernst Peter Pick

20260905

6-a de Septembro 1968

Naskiĝas la medicinisto Manel Esteller Badosa. Li estas internacie rekonata fakulo pri epigenetiko, kaj liaj esploroj estas ŝlosilaj por pli profunde kompreni, interalie, de la procezo de transformiĝo de la kanceraj ĉeloj

20260906

7-a de Septembro 1830

Naskiĝas la natursciencisto Mary Davis Treat. Ŝi kunlaboris kun Charles Darwin per poŝta korespondado, kontribuante per decidaj observoj pri karnomanĝaj plantoj

20260907

8-a de Septembro 1923

Naskiĝas la inĝeniero Eleanor Vadala. Ŝi estis esplordirektoro ĉe la Mararmea Flugevoluiga Centro en Pensilvanio, kie ŝi evoluigis malpezajn sintezajn materialojn por uzo en aviadiloj

20260908

9-a de Septembro 1974

Albert Ghiorso kaj Glenn T. Seaborg anoncas la malkovron de la seaborgio (kemia elemento kun atomnumero 106). Tiu radioaktiva elemento ricevis sian nomon honore al Seaborg, pioniro en nuklea kaj transurania kemio

20260909

10-a de Septembro 1894

Naskiĝas la kuracisto Maria Hervás Moncho. Dum la Hispana Enlanda Milito ŝi gvidis en Valencio la serologian laboratorion pri sangotransfuzo, plibonigante la diagnozon de sifiliso kaj la sekurecon de sangoprovizo

20260910

11-a de Septembro 1945

Naskiĝas la historiisto kaj akademiano Eisha Stephen Atieno Odhiambo. Li analizis la riskojn de scio kaj povo en Afriko el historia kaj kultura vidpunktoj

20260911

12-a de Septembro 1940

Oni malkovras la kavernon Lascaux (Francio). Ĝiaj paleolitikaj pentraĵoj, kun pli ol 600 bestaj figuroj, krom Monda Heredaĵo, estas ŝlosilaj por kompreni la prahistorian eŭropan arton

20260912

13-a de Septembro 1913

Naskiĝas la paleobotanikisto Maria Hopf. En 1968 ŝi kunfondis la IWGP (Internacian Laborgrupon pri Paleoetnobotaniko), kernan grupon kiu antaŭenigas la internacian studadon de arĥeologiaj vegetaĵaj restaĵoj por kompreni la rilaton inter homoj kaj plantoj

20260913

14-a de Septembro 1881

Forpasas la verkisto, lingvisto kaj folkloresploristo Juan Antonio Saco y Arce. Li estis aŭtoro de Galega Gramatiko (1868), la unua scienca priskribo de la galega lingvo

20260914

15-a de Septembro 1948

Naskiĝas la medikonservisto Yolanda Kakabadse Navarro. Ŝi estis la unua ina prezidanto de la Internacia Unio por la Konservo de Naturo (IUKN). Ŝi ankaŭ prezidis WWF (Mondan Natur-Fonduson)

20260915

16-a de Septembro 1933

Naskiĝas Stephanie Shirley, pioniro pri komputiko. En 1962 ŝi fondis Freelance Programmers (Sendependaj Programistoj), programarentreprenon kiu antaŭenigis flekseblan laboradon el hejmo, ĉefe por virinoj

20260916

17-a de Septembro 1844

Oni aprobas la konstruadon de “fera vojo” inter la karbominejoj de Langreo kaj Siero en Asturio kaj la haveno de Gijón. Ĝi estis la unua industria fervojlinio en Hispanio

20260917

18-a de Septembro 1943

Naskiĝas Nan McKenzie Laird. En 2021 ŝi ricevis la Internacian Premion pri Statistiko pro siaj metodoj por analizi datumojn kolektitajn tra la tempo en kompleksaj longedaŭraj esploroj

20260918

19-a de Septembro 1813

Naskiĝas la astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters. Li malkovris 48 asteroidojn inter 1861 kaj 1889, kaj ellaboris stelmapojn kiuj fariĝis mejloŝtono en moderna astronomio

20260919

20-a de Septembro 1994

Forpasas la medicinisto Abioseh Davidson Nicol. Li priskribis la malkomponiĝon de insulino en la homa korpo, grava progreso por la traktado de diabeto

20260920

21-a de Septembro 1842

Forpasas la matematikisto kaj astronomo James Ivory. Li formulis la teoremon de Ivory: en familio de samfokusaj konikoj, la diagonalo de iuj kvarlateroj havas egalan longon

20260921

22-a de Septembro 1991

La Biblioteko Huntington de Los-Anĝeleso ekspozicias publike, por la unua fojo, la Manuskriptojn de la Malviva Maro. Ilia studado estas ŝlosila por kompreni la naskiĝon de kristanismo ene de judismo

20260922

23-a de Septembro 1848

John Curtis produktas en Usono la unuan komerce vendatan maĉgumon el abia rezino. Ĝia sukceso markas la komencon de industrio, kiu poste enkondukis gustojn kaj tutmonde populariĝis

20260923

24-a de Septembro 1981

Naskiĝas la marbiologo Diana Marcela Bolaños Rodríguez. Ŝi estas konata pro siaj studoj pri plathelmintoj, filumo de senvertebruloj konataj kiel platvermoj

20260924

25-a de Septembro 1970

Naskiĝas la fizikisto Susana Marcos Celestino. Ŝi fariĝis rekonata fakulo pri optiko pro siaj kontribuoj al la evoluigo de diagnozaj kaj korektaj instrumentoj en oftalmologio

20260925

26-a de Septembro 1904

Naskiĝas la astronomo Reysa Bernson. Ŝi estas konata pro sia laboro pri popularigo de astronomio en Francio per publikaj demonstradoj kaj la evoluigo de planetarioj

20260926

27-a de Septembro 1822

Jean-François Champollion anoncas ke li sukcesis deĉifri la Rozetan Ŝtonon, ŝlosilan por kompreni la hieroglifojn kaj por la naskiĝo de moderna egiptologio

20260927

28-a de Septembro 2026

Oni festas la Mondan Tagon kontraŭ Rabio. Iniciatita en 2007 de la Monda Alianco kontraŭ la Disvastiĝo de Rabio, ĝi estas omaĝo al Louis Pasteur, kreinto de la unua kontraŭrabia vakcino

20260928

29-a de Septembro 2024

La Tera gravito provizore kaptas la asteroidon 2024 PT5, kun diametro de 11 metroj. Dum 57 tagoj, ĉi tiu asteroido fariĝis tio, kio estas konata kiel «miniluno»

20260929

30-a de Septembro 1901

Naskiĝas la botanikisto Helia Bravo Hollis. Pioniro en la studo de kaktoj, ŝi fondis la Botanikan Ĝardenon de la Nacia Aŭtonoma Universitato de Meksiko. Pluraj specioj, kiel Opuntia heliae kaj Ariocarpus bravoanus, portas ŝian nomon

20260930