1927/11/1

Clare R. Baltazar entomologoa jaio zen. Liztor parasitoen 108 espezie eta zortzi genero berri deskubritu zituen. Bere lana oso lagungarria izan zen Filipinetako izurriak kontrolatzeko

20261101

1909/11/2

Katharina Boll-Dornberger fisikaria jaio zen. Grupoidearen kontzeptu matematikoa proposatu zuen ordenarik gabeko kristalak deskribatzeko. Egitura organiko eta inorganikoak ikertu, eta difrakzio metodoak hobetu zituen

20261102

1889/11/3

Lucja Frey neurologoa jaio zen. Freyren sindromea izendatuko zena aurkitu zuen: jaten dutenean, pertsona batzuek izerdia eta beroa nabaritzen dute masail batean, nerbioetako kaltearen ondorioz

20261103

1921/11/4

Mary Sherman Morgan ingeniari kimikoa jaio zen. Hydyne erregai likidoa asmatu zuen, Jupiter-C kohetean erabili zena eta AEBko lehenengo satelitea, 1 Explorer izenekoa, jaurtitzen lagundu zuena

20261104

1957/11/5

Olive Dennis ingeniaria hil zen. Berrikuntzak egin zituen tren bidaietan erosotasuna handitzeko, hala nola eserleku etzangarriak, orbanen kontrako tapizeria edo gauez beheratu zitezkeen argiak

20261105

2017/11/6

Quarraisha Abdool Karim epidemiologoa eta CAPRISAren (HIESaren Ikerketarako Hego Afrikako Zentroa) sortzailekideari zientzietako zazpi emakume aitzindarietako bat zela adierazi zuen BBCk

20261106

1883/11/7

19 urte besterik ez zituela, Odón de Buenek Apuntes geográfico-botánicos sobre la zona central de la Península Ibérica lana erakutsi zuen, non Espainiako ekologian aitzindariak izan ziren planteamenduak egin zituen

20261107

1934/11/8

Carlos Chagas medikua hil zen. Chagas gaixotasuna deskubritu zuen, Trypanosoma cruzi parasitoa, gaixotasunaren intsektu bektorea zena, eta zantzu klinikoak identifikatuz. Medikuntza tropikala eraldatu zuen

20261108

1876/11/9

Hideyo Noguchi mikrobiologoa jaio zen. Kultibo puruan sifilisa eragiten duen Treponema pallidum bakterioaren kultibo puruak lortzen lehenengoa izan zen, eta gaixotasunaren diagnostikoari ekarpena egin zion

20261109

2005/11/10

Mireille Dosso ikertzaile eta birologoari UNESCO/Institut Pasteur domina eman zioten, Hego Afrikan mikrobiologian eta osasun publikoan egin duen lan bikainagatik

20261110

1866/11/11

Martha Annie Whiteley kimikaria jaio zen. Lehen Mundu Gerran ziape gasaren garapenean parte hartu zuen, eta bai eta prokaina, fenazetina eta antzeko anestesikoen sintesian ere

20261111

1906/11/12

Alberto Santos Durmontek Frantziako Aeroklubaren saria irabazi zuen hegaldi distantzian lehenengo marka ezartzeagatik: 220 metro

20261112

1987/11/13

Phillip Tobias paleoantropologoak Antropologia Fisikoaren Balzan saria irabazi zuen Hego Afrikako hominidoen fosilen aztarnategietan egindako lanagatik, gizakiaren eboluzioa ulertzeko gakoa izan baita

20261113

2003/11/14

Sedna aurkitu zen, Neptunotik haratago dagoen objektua, Eguzki Sistemako gorputz txikia, 90377 zenbakiduna. Monte Palomarreko (Kalifornia) behatokitik detektatu zen

20261114

1967/11/15

PNAS aldizkari zientifikoan argitaratu zen fitokromoen aurkikuntza; landareei argi gorria eta argi gorri urruna detektatzea ahalbidetzen dieten pigmentuak dira, landareen hazkuntza eta garapena erregulatzeko balio dutenak

20261115

1921/11/16

Eva King Killam farmakologoa jaio zen. Farmakoek garunaren eta jarreraren gainean duten eragina ikertu zuen. Epilepsia, opiazeoekiko mendekotasuna eta hipokanpoa eta antzeko garuneko egiturak ikertu zituen

20261116

1970/11/17

Douglas Engelbartek pantaila edo ordenagailuko saguetarako X-Y posizioaren adierazlea patentatu zuen. Pantailan testuak hautatu eta manipulatu ahal izateko asmatu zuen

20261117

1923/11/18

Edith Graef McGeer neurozientzialaria jaio zen. Ospetsua da Alzheimerren gaixotasunaren eta beste gaixotasun neurodegeneratibo batzuen prebentzioa eta tratamenduan egindako lanagatik eta ikerketari egindako ekarpenengatik

20261118

1922/11/19

Yuri Valentínovich Knórozov hizkuntzalari, epigrafista eta etnologoa jaio zen. Maia hizkuntzan espezializatua zen, eta bere hipotesiek ekarpen handia egin zieten maia idazkeraren sistema deszifratzeko ahaleginei

20261119

1885/11/20

Berta de Haas-Lorentz jaio zen. Zirkuitu elektrikoetako fluktuazio termikoak teorikoki ikertu zituen lehenengo pertsona izan zen, elektroiak browndar partikula gisa hartuz

20261120

1902/11/21

Elena Kazimirtchak-Polonskaïa astronomoa jaio zen. Ezaguna da meteoroen perturbazioei buruz egin zituen ikerketengatik eta planeta erraldoien (hala nola Jupiter eta Saturno) grabitazio eragina egiaztatzeagatik

20261121

1904/11/22

Louis Néel fisikaria jaio zen. Antiferromagnetismoa eta Néelen tenperatura deskubritu zituen; kontzeptu gakoak dira magnetismoaren ikerketan eta memoria magnetikoa eta antzeko aplikazio teknologikoetan

20261122

1917/11/23

Elizabeth Scott matematikaria jaio zen. Estatistika astronomiarekin eta meteorologiarekin konbinatu zuen. Scott efektua deskubritu eta zientzian genero berdintasuna sustatu zuen

20261123

1926/11/24

Tsung-Dao Lee fisikaria jaio zen. Chen-Ning Yangekin batera, deskubritu zuen interakzio ahulek parekotasunaren simetria urratzen dutela; aurkikuntza gakoa izan zen partikulen fisikan

20261124

1915/11/25

Albert Einsteinek erlatibitatearen teoria orokorreko bere ekuazioak aurkeztu zituen Zientzien Prusiar Akademian (Alemania)

20261125

1966/11/26

Munduko lehenengo instalazio maremotriza inauguratu zen. Bretainiako Ranceko estuarioan kokatua, elektrizitatea ekoizteko mareen igoera eta jaitsiera erabiltzen zuen lehenengo instalazio elektrikoa izan zen

20261126

2005/11/27

Historiako lehenengo aurpegi transplante partziala egin zen. Pazientea Isabelle Dinoire izan zen, bere txakurraren eraso baten ondorioz aurpegian lesio larriak izan zituen frantziar emakumea

20261127

1931/11/28

Ángela Restrepo Moreno mikrobiologoa jaio zen. Bere karrera luzean zehar onddoek eragindako gaixotasunetan, horien diagnostikoan eta tratamenduan espezializatu zen

20261128

1946/11/29

Lehenengo aldiz Blalock-Taussig maniobra egin zitzaion 11 hilabeteko haurtxo bati haurtxo urdinaren sindromea tratatzeko, kardiologia pediatrikoan mugarria ezarriz

20261129

1919/11/30

Jane Wright jaio zen, minbiziaren aurkako kimioterapiaren garapenari ekarpena egiteagatik ezaguna dena. Gizakien ehunen kultiboak erabili zituen farmakoak probatzeko, eta kateterrak garatu zituen medikamentuak emateko

20261130