Untitled :: Calendario Cientifico Escolar

1875/9/1

Edith Berkeley biologoa jaio zen, poliketoetan aditua; poliketoak ekosistemetan gakoak diren itsasoko zizare segmentatuak dira. Prestigioa eman zion Nanaimoko estazio biologikoari, taxonomian egin zuen lanari esker

Esta viñeta nos muestra una fotografía clásica en blanco y negro del plano medio corto de una mujer de mediana edad de las primeras décadas del siglo XX. La protagonista luce un sombrero de época de estilo cloché o de ala corta en color oscuro adornado con una cinta el cual cubre parcialmente su cabello claro peinado con ondas fijas. Viste una prenda de punto o chaqueta oscura con un patrón texturizado sobre un collar de perlas de doble vuelta muy elegante. Su rostro muestra una expresión alegre risueña y una sonrisa sincera dirigida hacia el frente.

2001/9/2

Christiaan Barnar zirujaua hil zen. 1967an gizakien bihotzeko lehenengo transplante arrakastatsua egin zuen, mundu mailan bihotzeko medikuntza goitik behera eraldatuz

Retrato fotográfico a color en plano medio corto de un hombre joven o de mediana edad que trabaja en el ámbito de la salud capturado en un entorno médico. El profesional viste ropa quirúrgica oficial de color verde quirófano o verde esmeralda y lleva puesto un gorro sanitario de tela clara o blanca que cubre por completo su cabello. Su rostro está orientado ligeramente de perfil hacia la derecha mostrando unos ojos claros muy atentos y una expresión seria concentrada y profesional bajo una iluminación técnica e interior de hospital.

2020/9/3

Charlette N’ Guessan ingeniaria Ingeniaritzako Berrikuntzaren Afrika Saria irabazi duen lehenengo emakumea izan zen, asmatu duen aurpegiak errekonozitzeko sistemari eta nortasunak egiaztatzeko AAri esker

Fotografía a color que muestra en un primer plano a una mujer joven de tez oscura y rasgos estilizados en un entorno exterior o de estudio con iluminación cálida. La protagonista destaca por tener su cabello negro peinado en largas trenzas de estilo africano (box braids) con una raya en medio que caen sobre sus hombros. Mira directamente a la cámara con una expresión serena calmada y segura luciendo una playera o vestido oscuro con un colorido estampado de flores en tonos rosas y verdes que aporta frescura a la composición.

1959/9/4

Daniel Innerarity filosofo eta saiakeragilea jaio zen. Demokrazia konplexuaren teoriaren bidez, demokraziaren arau printzipioak egungo gizarteetara egokitzen lagundu du

Retrato fotográfico a color de un hombre de mediana edad de aspecto intelectual presentado en un plano medio corto sobre un fondo gris claro liso. El personaje posee el cabello oscuro muy corto una barba corta y un bigote densos de color canoso que cubren su barbilla y mandíbula y lleva puestas unas gafas de lectura con montura negra y fina. Viste una playera o suéter de cuello redondo en color gris oscuro bajo una chaqueta informal a juego manteniendo una mirada fija seria y reflexiva hacia la cámara que transmite formalidad.

1893/9/5

Susi Glaubach kimikaria jaio zen. Hartzidura alkoholikoan glizerolaren formazioa landu zuen. Halaber, intsulinaren ekoizpena ikertu zuen Ernst Peter Pick farmakologoarekin batera

Esta fotografía histórica en blanco y negro muestra una escena interior en un plano medio donde una mujer trabaja con total concentración en un laboratorio o taller antiguo. La investigadora aparece de perfil hacia la derecha inclinada sobre una mesa o banco de trabajo de madera oscura donde manipula de forma meticulosa un instrumento técnico o un conjunto de placas y herramientas de precisión. Viste una prenda oscura de manga larga y su cabello está recogido de manera práctica bajo una iluminación tenue que proviene de la parte superior del espacio y resalta su silueta de trabajo.

1968/9/6

Manel Esteller Badosa medikua jaio zen. Nazioarteko erreferentea da epigenetikan, eta bere lanak gakoak dira, besteak beste, minbizi zelulen eraldaketa prozesua hobeto ulertzeko

Fotografía a color en plano medio de un hombre de mediana edad que se identifica claramente como un profesional científico o médico. El protagonista tiene el cabello corto y castaño entrecano ojos oscuros y mira al frente con una expresión de absoluta cordialidad y una sonrisa ligera y segura. Viste una bata blanca de laboratorio impecable de cuello sastre sobre una camisa de vestir de color azul claro. La toma se realiza en un espacio de trabajo luminoso con un fondo interior sutilmente desenfocado donde se aprecian mamparas o estructuras de oficinas.

1830/9/7

Mary Davis Treat naturalista jaio zen. Charles Darwinekin lan egin zuen posta truke bidez, landare karniboroei buruzko ohar gakoak eginez

Vemos ahora un retrato fotográfico clásico en blanco y negro de una mujer de edad avanzada de finales del siglo XIX o principios del siglo XX presentado en un plano medio corto. La mujer posee el cabello completamente blanco o canoso peinado hacia arriba y recogido en un moño alto con volumen que expone sus facciones firmes y decididas. Viste un vestido victoriano o eduardiano de color negro absoluto con un cuello alto y rígido adornado con pequeños pliegues de tela mostrando una expresión seria digna e intelectual sobre un fondo gris liso.

1923/9/8

Eleanor Vadala ingeniaria jaio zen. Ikerketa zuzendaria izan zen Pennsylvaniako Aireko Ontzigintza Garapenerako Zentroan, non aireontzietan erabiltzeko material sintetiko arinak garatu zituen

1974/9/9

Albert Ghiorsok eta Glenn T. Seaborgek seaborgioaren aurkikuntza iragarri zuten (106 zenbaki atomikoa). Elementu erradioaktibo hori Seaborgen ohorez izendatu zuten, zeina aitzindaria izan zen kimika nuklearrean eta transuranidoan

1894/9/10

Maria Hervás Moncho medikua jaio zen. Espainiako Gerra Zibilean Valentzian transfusio bidezko serologia laborategia zuzendu zuen, sifilisaren diagnostikoak eta odoleko segurtasuna hobetuz

1945/9/11

Eisha Stephen Atieno Odhiambo historialaria eta akademikoa jaio zen. Afrikan jakintzaren eta boterearen arriskuak aztertu zituen, historia eta kultura abiapuntu zituela

1940/9/12

Lascauxko (Frantzia) kobazuloa deskubritu zen. Bertako pintura paleolitikoak, animalien 600 figura baino gehiago dituztenak, Gizadiaren Ondare dira, eta gakoak izan dira Europako arte prehistorikoa ulertzeko

1913/9/13

Maria Hopf arkeobotanikaria jaio zen. 1968an IWGP sortu zuen beste batzuekin batera; talde gakoa da, landare hondar arkeologikoen nazioarteko ikerketa sustatzen duena, gizakien eta landareen arteko lotura ulertzeko

1881/9/14

Juan Antonio Sacro y Arce idazlea, hizkuntzalaria eta folklore biltzailea hil zen. Gramática Gallega (1868) lanaren egilea izan zen, galizieraren lehenengo deskribapen zientifikoarena

1948/9/15

Yolanda Kakabadse Navarro kontserbazionista jaio zen. Natura eta Baliabide Naturalak Kontserbatzeko Nazioarteko Batasuneko (NKNB) lehenengo emakume presidentea izan zen. Halaber, WWFko presidentea ere izan zen

1933/9/16

Stephanie Shirley jaio zen, informatikan aitzindaria. 1962an Freelance Programmers sortu zuen, etxetik lan malguak sustatzen zituen software enpresa, batez ere emakumeei zuzendua

1844/9/17

Langreo eta Sierako huila meategietatik Gijóngo portura “burdinazko bidea” eraikitzea baimendu zen. Espainiako lehenengo trenbideko linea industriala izan zen

1943/9/18

Nan McKenzie Laird jaio zen. 2021ean Estatistikako Nazioarteko Saria jaso zuen luzetarako ikerketa konplexuetan denboran zehar bildutako datuak aztertzeko garatu zituen metodoengatik

1813/9/19

Cristian Heinrich Friedrich Peters astronomoa jaio zen. 1861 eta 1889 bitartean 48 asteroide deskubritu zituen, eta izar mapak egin zituen, astronomia modernoan mugarri izan zirenak

1994/9/20

Abioseh Davidson Nicol medikua hil zen. Gizakiaren gorputzean intsulinaren deskonposaketa deskribatu zuen, diabetesa tratatzeko aurrerapen oso garrantzitsua eginez

1842/9/21

James Ivory matematikari eta astronomoa hil zen. Ivoryren teorema formulatu zuen: ebakidura koniko fokukideen familia batean, lauki jakin batzuen diagonalek luzera berdina dute

1991/9/22

Huntingtoneko Liburutegiak (Los Ángeles) lehenengo aldiz jendaurrean erakutsi zituen Itsaso Hileko eskuidatziak. Horien azterketa gakoa izan da judaismoaren barruan kristautasunaren sorrera ulertzeko

1848/9/23

John Curtisek AEBn lehenengo txikle komertziala egin zuen, izeiaren gomarekin. Arrakasta horrek mugarria ezarri zuen industria horren hasieran. Ondoren zaporeak gehitu ziren, eta mundu mailan ospetsua egin zen

1981/9/24

Diana Marcela Bolaños Rodríguez itsas biologoa jaio zen. Ezaguna da platelmintoei buruz egin duen ikerketagatik; zizare lau izenarekin ezaguna den ornogabeen filo bat

1970/9/25

Susana Marcos Celestino fisikaria jaio zen. Optikan espezializatua da, eta ezaguna da oftalmologian diagnostikoa egiteko eta zuzentzeko tresnen garapenari egin dien ekarpenengatik

1904/9/26

Reysa Bernson astronomoa jaio zen. Ezaguna da Frantzian astronomia dibulgatzeko egin zuen lanagatik, jendaurrean erakusketak egin eta planetarioak garatu baitzituen

1822/9/27

Jean-François Champollionek iragarri zuen Rosetta Harria deszifratu zuela; hieroglifikoak ulertzeko gakoa izan zen eta egiptologia modernoari hasiera eman zion

2026/9/28

Amorruaren Aurkako Mundu Eguna ospatzen da. Amorruaren aurkako lehenengo txertoaren sortzaile Louis Pasteurren omenez ospatzen da 2007az geroztik Amorrua Kontrolatzeko Mundu Aliantzak sustatuta

2024/9/29

Lurraren grabitateak aldi baterako harrapatu zuen 2024 PT5 asteroidea, 11 metroko diametroa zuena. 57 egunez, astroide hori Lurraren “ilargi txikia” izan zen

1901/9/30

Helia Bravo Hollis botanikaria jaio zen. Aitzindaria izan zen cactaceak ikertzen, eta UNAMen Lorategi Botanikoa sortu zuen. Hainbat espeziek, hala nola Opuntia heliae-k eta Ariocarpus bravoanus-ek, haren izena dute